Standardy gromadzenia i wymiany danych w medycynie

IHE (Integrating the Healthcare Enterprise)

Skutecznym sposobem na interoperacyjność systemu informatycznego jest zastosowanie przy jego budowie powszechnie znanych i uznawanych standardów. Jeszcze przed użyciem standardów wymiany i zapisu danych należy zwrócić uwagę na przepływ danych w systemie (w szczególności w systemach zbudowanych z więcej niż jednej aplikacji lub modułu). Organizacją, która prowadzi prace nad poprawą interoperacyjności systemów informatycznych w ochronie zdrowia jest IHE (Integrating the Healthcare Enterprise, www.ihe.net ) .

W ramach swoich prac tworzy profile integracyjne, które opisują scenariusze wymiany danych tak aby były one kompatybilne i kompletne. IHE w swoich wytycznych wskazuje jako zasadne użycie standardu HL7 i DICOM. Komisja Europejska wskazała w decyzji 2015/1302 z dnia 2015-07-28 profile IHE jako rekomendowane do wykorzystania w zamówieniach publicznych w obszarze ochrony zdrowia. Pełen tekst decyzji wraz z listą profili

DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine)

DICOM jest standardem opracowanym w celu ujednolicenia wymiany i interpretacji danych medycznych związanych z obrazowaniem medycznym (od radiologii, przez medycynę nuklearną i radioterapię po endoskopię i mikroskopię wirtualną). Standard  został opracowany przez American College of Radiology i National Electrical Manufacturers Association. Standard DICOM opisuje zarówno sposoby budowy samych obiektów DICOM jak i ich wymianę pomiędzy systemami, w tym wymianę pomiędzy urządzeniem diagnostycznym i systemem klasy PACS. Do wymiany tego typu dokumentacji medycznej pomiędzy placówkami ochrony zdrowia stosuje się mechanizm WADO, ze wsparciem procesu wymiany poprzez wykorzystanie profilu IHE XDS-I.b.

HL7 (Health Level Seven)

HL7 jest rodziną standardów opisujących sposób wymiany informacji pomiędzy systemami medycznymi, opracowanych przez organizację o tej samej nazwie (http://www.hl7.org. Najbardziej znanymi elementami standardu są:

  • HL7 v2 – komunikacja pomiędzy systemami (messaging) oraz
  • HL7 v3 – opisujący kwestie związane ze składnią i semantyką dokumentów klinicznych (CDA - Clinical Document Architecture).

Standard HL7 CDA, zatwierdzony przez organizację ANSI (Amerykański Narodowy Instytut Normalizacji) stosowany jest w światowej informatyce medycznej już od ponad 10 lat, posiadając implementacje zarówno w wielu europejskich krajach, jak i poza naszym kontynentem.

Wysiłkiem Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia  także Polska staje się jednym z państw stosujących ustandaryzowaną elektroniczną dokumentację medyczną. W obliczu sukcesywnego zwiększania poziomu interoperacyjności między europejskimi systemami ochrony zdrowia pozwala to oczekiwać korzyści nie tylko z informatyzacji procesów wymiany danych medycznych w kraju, ale też z samego faktu zastosowania międzynarodowego standardu.

Warto zauważyć, że proces standaryzacji realizowany jest przy wykorzystaniu wiedzy polskich ekspertów oraz doświadczeń wynikających z zagranicznych implementacji, co pozwala  tworzyć dobre warunki do jej rozpowszechniania.

Standard HL7 CDA specyfikuje strukturę i semantykę dokumentów medycznych na potrzeby ich wymiany między usługodawcami i pacjentami. Dokument medyczny rozumie się przy tym jako efekt czynu udokumentowania przeprowadzonych świadczeń medycznych, uzyskanych w wyniku tych świadczeń rozpoznań i związanych z planowanym badaniem lub leczeniem zaleceń. HL7 CDA nie jest więc standardem wymiany danych medycznych - dokument medyczny przekazać można odbiorcy w dowolny, uzgodniony z nim sposób. Podobnie nie jest też standardem przechowywania danych medycznych – można sobie wyobrazić generowanie dokumentu medycznego przy odczycie danych z relacyjnej bazy danych i sam standard zupełnie nie odnosi się do takich praktyk. Standard definiuje przede wszystkim sposób zapisu danych medycznych do pliku XML celem ich wymiany, a także zasady ich wyświetlania.